A.C.T. Bandage™

Pochodzenie i własność rozwiązania

A.C.T. Bandage został opracowany w Polsce, na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi, jako efekt pracy nad praktycznymi rozwiązaniami w obszarze kontroli krwotoków w warunkach rzeczywistych. Rozwiązanie stanowi przykład polskiej myśli technologicznej rozwijanej na styku medycyny ratunkowej, edukacji i inżynierii funkcjonalnej. Podmiotem posiadającym wyłączną licencję na produkcję i rozwój rozwiązania jest polska firma JB Tacticals. Oznacza to, że koncepcja, konstrukcja oraz dalszy rozwój systemu pozostają pod kontrolą jednego producenta, co zapewnia spójność technologii oraz ciągłość jej rozwoju. A.C.T. Bandage to opatrunek uciskowy przeznaczony do kontroli krwotoków, który łączy klasyczny ucisk mechaniczny z aktywną kompresją oraz modułowym systemem pakowania ran. Niekontrolowany krwotok zewnętrzny pozostaje jedną z głównych możliwych do uniknięcia przyczyn zgonów pourazowych. Rozwiązanie to powstało, aby działać w sytuacjach, w których warunki są nieidealne, a czas ma kluczowe znaczenie. A.C.T. Bandage to nie tylko skrót od Active Compression Treatment, ale również czytelny komunikat wpisany w samą nazwę produktu: ACT – DZIAŁAJ!. To rozwiązanie zaprojektowane po to, aby wspierać szybkie i skuteczne przejście od oceny sytuacji do realnego działania. Rozwiązanie stanowi uzupełnienie istniejących metod tamowania krwawień, rozszerzając możliwości działania zarówno w warunkach cywilnych, jak i taktycznych.

Dlaczego powstał A.C.T. Bandage?

W realnych zdarzeniach ratunkowych perfekcja zdarza się rzadko. Rany nie są książkowe. Warunki nie są idealne. Widoczność bywa ograniczona. Otoczenie może być niebezpieczne. Czas ucieka. Efekt działań ratowniczych zależy często nie tylko od wiedzy, lecz od:

• czasu reakcji
• prostoty zastosowania
• możliwości działania pod presją

A.C.T. Bandage stanowi odpowiedź na lukę pomiędzy teoretycznymi algorytmami medycznymi a rzeczywistością zdarzeń.

Rozwiązanie chronione międzynarodowo

A.C.T. Bandage objęty jest zgłoszeniem patentowym w trybie międzynarodowym: International Patent Pending – PCT/PL2025/050060 Chroniona jest koncepcja:

• aktywnej, narastającej kompresji
• zintegrowanego systemu pakowania ran
• działania opartego wyłącznie na mechanice

To nowa architektura działania opatrunku uciskowego.

Zaprojektowany na styku praktyki, edukacji i nauki

A.C.T. Bandage łączy trzy perspektywy:

• ratownika medycznego z 18 letnim doświadczeniem w realnych działaniach terenowych
• instruktora i wykładowcę akademickiego, obserwującego powtarzalne trudności u laików i profesjonalistów
• naukowca analizującego luki w medycynie ratunkowej i edukacji medycznej

Z tej perspektywy jedno stało się oczywiste: problemem rzadko jest brak wiedzy – problemem jest brak narzędzi zaprojektowanych do działania w nieidealnych warunkach.

Filozofia projektowa

A.C.T. Bandage został zaprojektowany jako narzędzie operacyjne, którego celem jest:

• ograniczenie ryzyka błędu
• uproszczenie procesu decyzyjnego
• zwiększenie skuteczności działania pod presją
• umożliwienie działania mimo niepełnych informacji

Mechanizm działania

Opatrunek opiera się na dwóch głównych elementach: padzie chłonnym oraz module do pakowania rany.

1. Segmentowy pad uciskowo-chłonny o rozszerzonym polu działania

Pad wykorzystuje segmentowo rozmieszczone wkłady uciskowo-chłonne, które generują szeroki ucisk mechaniczny już od pierwszego owinięcia. Każde kolejne owinięcie zwiększa poziom kompresji, natomiast kontakt z krwią powoduje zwiększanie objętości wkładów, dodatkowo wzmacniając siłę nacisku w czasie działania.

Budowa pada

Pad chłonny ma określoną, powtarzalną strukturę geometryczną:

• wersja 10 cm: pad o wymiarach 10 × 13 cm, zawierający 4 prostokątne wkłady (układ 2 × 2)
• wersja 15 cm: pad o wymiarach 15 × 13 cm, zawierający 6 prostokątnych wkładów (układ 3 × 2)

Taka konfiguracja zapewnia równomierne rozłożenie siły ucisku na całej powierzchni opatrunku oraz przewidywalną pracę wkładów w trakcie ich ekspansji.

Ucisk początkowy (na sucho)

• grubość pada: ok. 1,5 cm
• wkłady o wysokiej gęstości i sztywności
• po owinięciu wokół kończyny generują znaczący ucisk mechaniczny
• Już na tym etapie możliwe jest uzyskanie efektu ograniczenia krwawienia

Ucisk aktywny (po nasiąknięciu krwią)

• wkłady zwiększają swoją objętość stopniowo – od ok. 1,5 cm do maksymalnie ok. 3,7 cm
• na każdym etapie zachowują swoją strukturę i sztywność, zapewniając ciągły ucisk
• wzrost objętości powoduje dodatkowy wzrost ciśnienia pod opatrunkiem

Proces ten jest wynikiem świadomego projektowania – określono parametry komory, w której pracują wkłady, tak aby ich ekspansja była kontrolowana. Dzięki temu:

• wkłady nie ulegają nadmiernemu rozluźnieniu
• zachowują właściwości mechaniczne w całym zakresie pracy
• generowany ucisk pozostaje efektywny i przewidywalny

Zachowanie twardości wkładów ma kluczowe znaczenie, ponieważ bezpośrednio przekłada się na zdolność do przenoszenia i utrzymania ciśnienia w obrębie opatrunku. Efektem jest utrzymanie i zwiększenie ucisku w trakcie działania opatrunku.

Szeroka powierzchnia działania

Pad działa na rozległym obszarze:

• nie wymaga precyzyjnego zlokalizowania źródła krwawienia
• umożliwia objęcie nieregularnych ran
• kompensuje obecność wielu punktów krwawienia

2. Moduł do pakowania rany – aktywna tamponada

Konstrukcja modułu opiera się na zewnętrznej komorze wykonanej z włókniny typu spunbond (polipropylen), wyposażonej w rzep mocujący. Wewnątrz umieszczony został chłonny rękaw bawełniany z segmentowo rozmieszczonymi uciskowo-chłonnymi wkładami cylindrycznymi („monetami”).

Parametry wkładów i rękawa:

• długość rękawa: ok. 90 cm
• kształt wkładów: cylindryczny
• średnica: ok. 2 cm
• rozmieszczenie: co 10 cm

Ilość wkładów:

• bandaż o szerokości 10 cm wyposażony jest w moduł zawierający 5 wkładów
• bandaż o szerokości 15 cm wyposażony jest w moduł zawierający 8 wkładów

Działanie i konstrukcja modułu

Gotowość do użycia

Moduł zawiera fabrycznie przygotowany rękaw do wound packingu, gotowy do bezpośredniego użycia – bez konieczności formowania, rozwijania czy przygotowywania materiału przed aplikacją. W klasycznych rozwiązaniach skuteczny wound packing często wymaga ręcznego formowania materiału w zwarte „powerballe”, co generuje dodatkowy czas działania oraz zwiększa ryzyko błędów pod presją stresu. Dzięki zachowaniu zwartej, segmentowej struktury rękaw:

• umożliwia szybkie wprowadzenie do rany
• wspiera sprawne wypełnianie głębokich przestrzeni urazu
• ogranicza czas działania w sytuacji masywnego krwotoku
• zmniejsza ryzyko błędów użytkownika podczas wound packingu

Długość rękawa (ok. 90 cm) pozwala na skuteczne zaopatrzenie również głębokich ran penetrujących bez konieczności stosowania dodatkowego materiału.

Konstrukcja rękawa i możliwość adaptacji

Rękaw modułu posiada dwie funkcjonalne strefy:

• strefę z wkładami, odpowiadającą za aktywną tamponadę
• strefę wolną (bez wkładów), umożliwiającą dodatkowe, manualne wypełnienie rany

Pozwala to na:

• dostosowanie ilości materiału do wielkości i charakteru rany
• improwizację w przypadku mniejszych ran
• bardziej precyzyjne dopasowanie opatrunku do sytuacji

Ekspansja i działanie wewnętrzne

• wkłady zwiększają swoją objętość po kontakcie z krwią
• dopasowują się do kształtu rany
• tworzą wielopunktowy ucisk wewnątrz rany

Efektem jest mechaniczna tamponada wspierająca kontrolę krwawienia w głębszych warstwach tkanek.

Efektywność (na podstawie testów)

W testach porównawczych (moduł A.C.T. vs gaza skompresowana) uzyskano:

• skrócenie czasu pakowania o 40-60 sekund

Znaczące skrócenie czasu pakowania rany względem standardowych metod (gaza skompresowana), co bezpośrednio przekłada się na szybsze uzyskanie skutecznej tamponady i kontrolę krwawienia.

Podwójna funkcja modułu

1. Pakowanie rany

• stosowany w głębokich ranach
• zapewnia wypełnienie i ucisk od wewnątrz

2. Element dociskowy (zewnętrzny)

W sytuacji, gdy moduł nie jest wykorzystywany zgodnie ze swoim podstawowym przeznaczeniem (pakowanie rany), może zostać użyty jako dodatkowy element dociskowy.

• może być umieszczony na powierzchni opatrunku
• stabilizowany za pomocą rzepu
• działa jako punktowy element zwiększający ucisk w miejscu krwawienia

Łatwa aplikacja i stabilizacja opatrunku

A.C.T. Bandage™ został zaprojektowany z myślą o szybkim działaniu pod presją czasu oraz ograniczeniu ryzyka błędów podczas aplikacji.

Założenia projektowe i środowisko użycia

A.C.T. Bandage został zaprojektowany z uwzględnieniem rzeczywistych warunków udzielania pomocy.

Rzeczywiste warunki użycia

Działania ratownicze mogą odbywać się:

• w ciemności
• w deszczu i trudnych warunkach atmosferycznych
• w środowisku zagrożenia
• pod presją czasu i stresu

Nie zawsze:

• rana jest czytelna
• źródło krwawienia jest jedno
• możliwa jest dokładna analiza sytuacji

Opatrunek został zaprojektowany również z myślą o obszarach anatomicznych trudnych do zaopatrzenia, gdzie standardowe metody ucisku są niewystarczające lub niemożliwe do zastosowania.

Wsparcie użytkownika i tolerancja błędów

Konstrukcja opatrunku:

• wspiera użytkownika w działaniu
• ogranicza skutki błędów
• umożliwia szybkie rozpoczęcie działania
• nie wymaga precyzyjnej oceny rany

Duża powierzchnia pada oraz modułowa budowa umożliwiają objęcie obszaru rany nawet wtedy, gdy:

• źródło krwawienia nie jest jednoznacznie zlokalizowane
• występuje więcej niż jeden punkt krwawienia
• warunki utrudniają dokładną ocenę sytuacji

Zgodność funkcjonalna z podejściem MARCH / TCCC

Konstrukcja A.C.T. Bandage wpisuje się w logikę postępowania stosowaną w medycynie ratunkowej i taktycznej, gdzie priorytetem jest szybka kontrola masywnego krwotoku. Opatrunek wspiera realizację pierwszego i kluczowego etapu postępowania (Massive Hemorrhage) poprzez:

• szybkie uzyskanie ucisku powierzchniowego bez konieczności precyzyjnej oceny rany
• możliwość natychmiastowego przejścia do pakowania rany w przypadku urazów penetrujących
• zwiększanie skuteczności działania wraz z czasem (aktywna kompresja)
• ograniczenie liczby decyzji wymaganych od użytkownika w sytuacji stresowej

Zintegrowana konstrukcja opatrunku pozwala na płynne przejście pomiędzy różnymi metodami kontroli krwawienia (ucisk powierzchniowy / tamponada), bez konieczności zmiany narzędzia. Dzięki temu A.C.T. Bandage może stanowić wsparcie dla działań prowadzonych zgodnie z aktualnymi standardami postępowania w medycynie przedszpitalnej i taktycznej.

Działanie pod presją

W sytuacjach krytycznych:

• decyzje muszą być podejmowane natychmiast
• analiza jest ograniczona
• działanie ma pierwszeństwo

A.C.T. Bandage umożliwia przejście bezpośrednio do działania.

Skalowalność zastosowania i gotowość operacyjna

A.C.T. Bandage został zaprojektowany jako rozwiązanie możliwe do zastosowania na różnych poziomach systemu ratowniczego:

• pierwsza pomoc
• kwalifikowana pierwsza pomoc
• ratownictwo medyczne
• działania taktyczne i operacyjne

Może być używany zarówno przez świadka zdarzenia, jak i przez ratownika czy personel medyczny. Konstrukcja opatrunku ogranicza liczbę decyzji wymaganych od użytkownika i redukuje ryzyko błędu, co ma kluczowe znaczenie w sytuacjach krytycznych, gdzie nadmiar decyzji wydłuża czas działania.

Gotowość do działania w warunkach operacyjnych

Opatrunek został zaprojektowany z myślą o bezpośrednim użyciu w środowisku zdarzenia:

• Pierwsza pomoc w drodze: wypadki komunikacyjne, podróże, zdarzenia nagłe poza domem.
• Praca i przemysł: urazy w zakładach pracy, warsztatach, magazynach i środowisku technicznym.
• Straż pożarna: działania ratownicze, ewakuacja, zabezpieczenie poszkodowanych.
• Ratownictwo medyczne: szybka kontrola krwawienia w działaniach przedszpitalnych.
• Policja i służby: zdarzenia wysokiego ryzyka, zabezpieczenia, działania operacyjne.
• Obrona cywilna: zdarzenia masowe, ograniczone zasoby, potrzeba prostych rozwiązań.
• Medycyna taktyczna: środowisko presji, szybka reakcja, kontrola krwotoków.
• Outdoor / EDC: las, góry, wyprawy i miejsca oddalone od profesjonalnej pomocy.

Rozwiązanie zostało opracowane z uwzględnieniem rzeczywistych mechanizmów urazu oraz warunków, w jakich podejmowane są działania ratownicze.

Dane techniczne

Zastosowanie

• krwotoki kończyn
• rany głębokie i nieregularne
• działania przedszpitalne
• zastosowania cywilne i taktyczne
• możliwość stosowania w miejscach przejściowych (np. szyja, pachy, pachwiny), gdzie zastosowanie klasycznych rozwiązań uciskowych jest ograniczone lub niemożliwe

Punkty przejściowe i trudne obszary anatomiczne

Segmentowa konstrukcja pada chłonno-uciskowego umożliwia lepsze dopasowanie opatrunku również w obszarach trudnych do zaopatrzenia klasycznymi rozwiązaniami punktowymi.

Ograniczenia

• nie zastępuje opaski uciskowej w przypadku amputacji
• nie zastępuje leczenia chirurgicznego
• produkt przeznaczony jest do jednorazowego użycia

Podsumowanie

A.C.T. Bandage stanowi rozszerzenie możliwości klasycznych opatrunków uciskowych poprzez połączenie:

• natychmiastowego ucisku mechanicznego
• aktywnej, kontrolowanej kompresji
• oraz modułowego systemu pakowania ran

Rozwiązanie opracowane w Polsce, rozwijane w ramach jednej licencji produkcyjnej, stanowi przykład spójnego podejścia do projektowania sprzętu medycznego ukierunkowanego na realne zastosowanie. Rozwiązanie zostało zaprojektowane z myślą o rzeczywistych warunkach działania — tam, gdzie liczy się czas, prostota i możliwość działania mimo nieidealnych warunków. A.C.T. – Active Compression Treatment Bandage. ACT – DZIAŁAJ!.